Nowe przepisy dotyczące eksmisji lokatorów

Resort finansów przygotowuje nowe przepisy dotyczące wprowadzenia na gruncie egzekucji administracyjnej minimalnych gwarancji ochrony osób eksmitowanych. Projekt przewiduje między innymi wzmocnienie ochrony kobiet w ciąży i osób małoletnich przed eksmisją „na bruk” oraz ogranicza możliwość eksmisji zimą. Obecnego prawo pozwala na dokonanie eksmisji w trybie egzekucji sądowej oraz egzekucji administracyjnej.

Ochrona przed bezdomnością

Autorzy projektu podkreślili, że ochrony w egzekucji sądowej nie stosuje się w przypadku, gdy źródłem obowiązku opróżnienia nieruchomości, lokalu czy pomieszczenia jest decyzja administracyjna. Zaznaczyli, że osoby zamieszkujące w lokalu, także te, które powinny być w szczególny sposób chronione przed bezdomnością (na przykład kobiety w ciąży), z którego dokonuje się eksmisji w tym trybie, są pozbawione ochrony przed bezdomnością. Dopuszczenie eksmisji na bruk bez minimalnych gwarancji wobec osób, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, prowadzi do naruszenia zasady poszanowania godności człowieka.

Projekt zakłada także zasadę, że eksmisji nie będzie można przeprowadzać w okresie od 1 listopada do 31 marca roku następnego. Eksmisja nie zostanie jednak wstrzymana w określonych przypadkach, na przykład, gdy decyzja została wydana w związku z wykraczaniem przez zobowiązanego w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu albo jego niewłaściwym zachowaniem czyniącym uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku.

Może Cię zainteresuje: Złagodzenie wymogów w programie Czyste Powietrze

Gmina ma zapewnić lokal tymczasowy

Egzekutor eksmitowałby zobowiązanego, członków jego rodziny i domowników oraz inne osoby zajmujące nieruchomość lub lokal do innego lokalu, do którego tej osobie przysługuje tytuł prawny i w którym może zamieszkać, a jeśli osoby eksmitowane nie mają tytułu prawnego do innego lokalu, w którym mogą zamieszkać, egzekutor nie dokonywałby eksmisji do czasu, gdy gmina na wniosek organu egzekucyjnego nie zapewni tej osobie tymczasowego pomieszczenia. Jeżeli osobie eksmitowanej nie będzie przysługiwało prawo do tymczasowego pomieszczenia, egzekutor usunie ją do noclegowni lub schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi, gdzie tymczasowego schronienia udzieli jej gmina na wniosek organu egzekucyjnego.

W projekcie zaproponowano rozwiązania zapewniające dodatkową ochronę w przypadku eksmisji osób szczególnie chronionych. Zgodnie z nimi organ egzekucyjny zawiesi postępowanie egzekucyjne jeśli obowiązek opróżnienia lokalu będzie dotyczył kobiety w ciąży, małoletniego, osoby z niepełnosprawnością lub ubezwłasnowolnionej, osoby sprawującej opiekę nad osobą z  niepełnosprawnością lub ubezwłasnowolnioną i wspólnie z nią zamieszkałą.

Zapisy te obejmują także osoby obłożnie chore z potwierdzonym stanem zdrowia, emerytów lub rencistów, którzy spełniają kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej oraz osoby posiadające status bezrobotnego. W takich wypadkach wierzyciel skieruje powództwo do sądu powszechnego o ustalenie uprawnienia tych osób do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu.

Przeczytaj także: Jak odzyskać część wydatków remontowych?

Łamanie zasad wyklucza ochronę

Propozycja zakłada wyłączenie ochrony przed eksmisją "na bruk", jeżeli zobowiązanemu zostało wypłacone odszkodowanie albo zaliczka na poczet odszkodowania za utratę własności lokalu podlegającego opróżnieniu.

Ochrona nie będzie także stosowana, gdy:

• decyzja o opróżnieniu lokalu została wydana w związku z wykraczaniem przez niego w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu,
• albo niewłaściwym zachowaniem czyniącym uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku,
• albo zajęciem lokalu (pomieszczenia) bez tytułu prawnego,
• a także w przypadku wydania wobec zobowiązanego orzeczenia, z którego wynika, że stosował on przemoc domową.

Z danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że do kancelarii komorniczych w latach 2022-2024 wpłynęło łącznie 13 tys. 544 wniosków o eksmisję sądową, w tym 1573 wniosków o eksmisję do lokali w ramach najmu socjalnego lub zamiennych. Na koniec pierwszego półrocza 2025 roku pozostało do wykonania 12 tys. 793 wniosków.

Źródło: portalsamorzadowy.pl