Czy będzie podatek od trzeciego mieszkania?

20 marca 2026 roku Lewica złożyła do Sejmu poselski projekt nowelizacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz niektórych innych ustaw (RPW/9790/2026), który zakłada przeciwdziałanie gromadzeniu nieruchomości mieszkalnych przez osoby nabywające mieszkania w celach komercyjnych na wynajem lub jako lokatę kapitału, a tym samym blokujące dostępność mieszkań osobom, które nie mają własnych nieruchomości. Mieszkania takie stoją puste albo są wynajmowane za wygórowany czynsz.

Według posłów Lewicy za brak dostępności mieszkań odpowiadają także niskie dochody osób nieposiadających własnego mieszkania, wysokie koszty budowy i nabycia gotowych mieszkań, wysokie koszty najmu, mała liczba tanich mieszkań na wynajem oraz wieloletnie zaniedbania dotyczące programów wspierających rozwój form budownictwa społecznego i komunalnego.

Wyższy podatek dla zarabiających na kupnie mieszkań

Lewica chce, aby osoby, które zarabiają na kupnie mieszkań, płaciły wyższy podatek. W poselskim projekcie, dla którego przeprowadzono konsultacje społeczne, zaproponowano wprowadzenie od 2027 roku dwóch stawek podatku od budynków mieszkalnych jednorodzinnych i lokali mieszkalnych:

• 0,02 proc. wartości dla pierwszej i drugiej nieruchomości podatnika stanowiącej pierwszą i drugą nieruchomość nabytą przez podatnika,
• 0,5 proc. wartości w pierwszym roku od dnia wejścia w życie przepisów wprowadzających podatek od wartości nieruchomości dla trzeciej i kolejnych nieruchomości nabytych przez podatnika.

Podatek od trzeciego mieszkania wartego 500 tys. zł może wynieść po dekadzie nawet 7500 zł.

Może Cię zainteresuje: Nowe przepisy dotyczące eksmisji lokatorów

Według autorów projektu oznacza to, że podatek za mieszkanie o powierzchni 56 m kw., położone w gminie na terenie województwa mazowieckiego (z wyłączeniem Warszawy) po zaokrągleniu wyniósłby 78 zł, a w przypadku mieszkania na terenie Warszawy byłoby to 123 zł. Natomiast stawka dla trzeciego i kolejnych budynków jednorodzinnych i lokali mieszkalnych tego samego podatnika wyniesie 0,5 proc. w pierwszym roku od dnia wejścia w życie przepisów wprowadzających podatek, co wyniosłoby odpowiednio 1911 zł i 3075 zł.

Istotne jest, że w każdym kolejnym roku stawka podatku uległaby zwiększeniu o 0,1 punktu procentowego do maksymalnie 1,5 proc. wartości lokalu. Oznacza to, że dla mieszkania wartego 500 tys. zł podatek wyniósłby po dekadzie 7500 zł. Z wyższej stawki podatku byłyby wyłączone mieszkania związane z budownictwem społecznym i komunalnym oraz wykorzystywane w ramach pomocy społecznej na mieszkania treningowe lub wspomagane.

Zmiany od początku 2027 roku

Projekt nowelizacji był przekazany do konsultacji społecznych. Na tym etapie spotkał się z licznymi uwagami, między innymi pytaniami o to, dlaczego podatek przy trzecim mieszkaniu miałby być pobierany w wysokości aż 1,5 proc. Pojawiły się też głosy, że jeśli podatek ma osiągnąć swój cel regulacyjny, powinien być zdecydowanie wyższy i dodatkowo wprowadzony w krótkim czasie, na przykład w ciągu roku. Argumentują, że podatek musi dawać jasny sygnał, jaki jest zamiar ustawodawcy i jaka jest prawdziwa rola mieszkań.

Stwierdzono, że podatek na kształt podatku katastralnego to kolejne wyciąganie pieniędzy od podatników, którzy już i tak zapłacili za swoje nieruchomości i odprowadzili za nie daniny. Jest to w ocenie zgłaszającego tym bardziej niesprawiedliwe, że i tak są już w Polsce bardzo wysokie raty za mieszkania. Ktoś inny zwrócił uwagę, że nowe regulacje podniosą koszty najmu lokali mieszkalnych nawet o ponad 600 zł miesięcznie, oraz że zahamuje to rozwój rynku nieruchomości.

Negatywnie jest również oceniany fakt, że przepisy te uderzają bezpośrednio w osoby, które nabyły majątek legalnie i zgodnie z prawem przed wejściem w życie ustawy. Działają one wstecz w sensie ekonomicznym, radykalnie zmieniając rentowność inwestycji poczynionych lata temu.

Przeczytaj także: Jak konflikt na Bliskim Wschodzie zmieni rynek nieruchomości

Obawy samorządowców

Wprowadzenia w tak krótkim terminie podatku obawiają się także samorządowcy. Biorąc pod uwagę organizacyjne możliwości małych samorządów, jest to termin bardzo szybki. Należy uwzględnić w tym reformę planowania przestrzennego, którą gminy wciąż procedują. Byłoby to nadmierne obciążenie gmin kolejnymi obowiązkami. Samorządowcy sugerują w związku z tym przesunięcie terminu obowiązywania nowego podatku i poprzedzenie reformy przygotowaniem systemowym i informacyjnym dla gmin. 

Alternatywa dla wyższego podatku od mieszkań

Pojawiły się także inne pomysły, jak na przykład umożliwienie zamieszkania w pustostanach, których jest wiele w zasobach gmin, ale niszczeją, bo państwa nie stać na remonty. Zamiast karać podatkiem prywatnych właścicieli, należy pozwolić młodym ludziom na starcie życiowym wyremontować te lokale własną pracą w zamian za wieloletnie zwolnienie z czynszu lub jego znaczną obniżkę.

Oceniono też, że wprowadzenie proponowanej nowelizacji może przyczynić się między innymi do wzrostu czynszów najmu, ograniczenia dostępności wynajmowanych nieruchomości starszych czy do przeniesienia kapitału zainwestowanego w nieruchomości mieszkaniowe w Polsce za granicę.

Źródło: portalsamorzadowy.pl