Ustanie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej

W poprzednim numerze „Administratora” (9/2012 s. 16–17) ustaliliśmy, kto może być członkiem spółdzielni i jakie warunki przyjęcia na członka nakłada prawo. Szczegółowo omówione zostało także uzyskanie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej. Tym razem artykuł będzie dotyczył sytuacji odmiennej – ustania członkostwa.

Kwestie ustania członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej reguluje Ustawa prawo spółdzielcze*) – art. 22 i art. 24 oraz na podstawie delegacji ustawy – statut spółdzielni. Ustawa prawo spółdzielcze wyróżnia trzy kategorie ustania członkostwa:

1. Członek spółdzielni może wystąpić ze spółdzielni za wypowiedzeniem.

2. Spółdzielnia może rozwiązać stosunek członkostwa tylko przez wykluczenie lub wykreślenie członka.

Ustawa prawo spółdzielcze daje delegacje do uregulowania w statucie spółdzielni mieszkaniowej szczegółowych kwestii w sprawie wypowiedzenia członkostwa, wykluczenia i wykreślenia członka ze spółdzielni.

Przyczyny ustania członkostwa w SM

Wypowiedzenie członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej następuje z inicjatywy członka. Wypowiedzenie powinno być dokonane pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Termin i okres wypowiedzenia określa statut. Za datę wystąpienia uważa się następny dzień po upływie okresu wypowiedzenia (tak stanowi Ustawa prawo spółdzielcze).

Wykluczenie członka ze spółdzielni mieszkaniowej może nastąpić w przypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da pogodzić się z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami. Statut określa przyczyny wykluczenia.

Wykreślenie członka spółdzielni z rejestru członków spółdzielni mieszkaniowej może nastąpić, gdy nie wykonuje on obowiązków statutowych z przyczyn przez niego niezawinionych. Statut określa przyczyny wykreślenia.

Poniżej przykładowa regulacja dotycząca ustania członkostwa zapisana w statucie jednej ze spółdzielni mieszkaniowych (statut dostępny w Internecie):

§ x+1

1. Członek może wystąpić ze spółdzielni w każdym czasie, za pisemnym wypowiedzeniem złożonym Zarządowi.

2. Okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc i rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, następującego po dniu zgłoszenia wystąpienia.

3. Za datę wystąpienia członkostwa ze spółdzielni uważa się dzień następny po upływie okresu wypowiedzenia.

4. Członek występujący ze spółdzielni uczestniczy w jej stratach powstałych w roku wystąpienia.

§ x+2

1. Członek może być wykluczony ze spółdzielni w wypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu lub dobrymi obyczajami.

2. Przyczyną wykluczenia może być:

1) świadome działanie na szkodę spółdzielni lub działanie wbrew jej interesom,

2) uporczywe naruszanie przepisów statutu, regulaminów, innych uchwał organów spółdzielni,

3) niewykonywanie obowiązków członka wobec spółdzielni, w tym nie uiszczanie opłat wskazanych w statucie,

4) poważne naruszenie zasad współżycia społecznego oraz korzystanie z lokalu niezgodnie z jego przeznaczeniem,

5) świadome wprowadzanie spółdzielni w błąd w celu nabycia określonych uprawnień.

§ x+3

1. Członek niewykonujący obowiązków statutowych z przyczyn przez niego niezawinionych może być wykreślony z rejestru członków spółdzielni.

2. Przyczyną wykreślenia może być:

1) nie wpłacenie w terminie wpisowego lub udziałów,

2) orzeczenie sądowe,

3) rozwiązanie lub nieważność umowy o budowę lokalu,

4) utrata spółdzielczego prawa do lokalu w wyniku podziału majątku, na mocy, którego prawo do lokalu przypadło byłemu małżonkowi członka spółdzielni,

5) zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jeśli było to jedyne jego prawo do lokalu w spółdzielni i nie złożenie rezygnacji z członkostwa,

6) utrata spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w skutek uchwały spółdzielni, jeśli było to jedyne prawo do lokalu w spółdzielni,

7) utrata spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli było to jedyne prawo do lokalu w spółdzielni,

8) zbycie prawa odrębnej własności lokalu, jeśli było to jedyne jego prawo do lokalu w spółdzielni i nie złożenie rezygnacji z członkostwa,

9) w stosunku do członka oczekującego, jeżeli dwukrotnie odrzuci propozycje spółdzielni nabycia lokalu zgodnie z § (…)

3. Członka zmarłego skreśla się z rejestru członków ze skutkiem od dnia, w którym nastąpiła śmierć.

4. Osobę prawną skreśla się z rejestru członków ze skutkiem od dnia jej ustania.

Kto jest uprawniony do podejmowania decyzji o wykluczeniu i wykreśleniu członka spółdzielni i w jaki sposób dowiaduje się o tym fakcie członek spółdzielni? Zgodnie z Ustawą prawo spółdzielcze (art. 24 § 4) wykluczenia albo wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza albo walne zgromadzenie spółdzielni. Organ, do którego kompetencji należy podejmowanie uchwał w sprawie wykluczenia albo wykreślenia, ma obowiązek wysłuchać wyjaśnień zainteresowanego członka spółdzielni. Organ, który podjął uchwałę w sprawie wykreślenia albo wykluczenia, ma obowiązek zawiadomić członka na piśmie wraz z uzasadnieniem o wykreśleniu albo wykluczeniu ze spółdzielni, w terminie dwóch tygodni od dnia podjęcia uchwały. Uzasadnienie powinno w szczególności przedstawić motywy, którymi kierował się organ spółdzielni uznając, że zachowanie członka wyczerpuje przesłanki wykluczenia albo wykreślenia określone w statucie. Zawiadomienie zwrócone z powodu niezgłoszenia przez członka zmiany podanego przez niego adresu ma moc prawną doręczenia.

Przedstawienie unormowań prawych wynikających z Ustawy prawo spółdzielcze i Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych**) dotyczących członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej, miało na celu zwrócenie uwagi na szereg delegacji ustawowych upoważniających członków spółdzielni do uchwalenia na walnym zgromadzeniu spółdzielni tych uregulowań, a następnie na ich ważność w kształtowaniu stosunków społecznych w spółdzielni oraz w zarządzaniu spółdzielnią.

*)  ustawa z 16 września 1982 r., tekst jednolity z 2003 r.; DzU z 2003 r., nr 188, poz. 1848 z późn. zm.)

**) ustawa z 16 września 1982 r., tekst jednolity z 2003 r.; DzU z 2003 r., nr 188, poz. 1848 z późn. zm.)

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!